بخش تحقيقات منابع طبيعي

بخش تحقيقات منابع طبيعي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اصفهان از بخش‌هاي با سابقه اين مركز محسوب مي‌گردد. اين بخش قبل از سال 1357 با نام مركز تحقيقات منطقه كوير در محل فعلي بخش با دو نفر كارشناس و 8 نفر نيروي خدماتي و يك طرح تحقيقاتي مشغول به تحقيق بودند. با آمدن اينجانب از موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع به اين مركز، هسته اوليه هرباريوم و واحد گياهشناسي در اين بخش بنا نهاده شد. همكاري با جهاددانشگاهي دانشگاه صنعتي اصفهان و اجراي طرح‌هاي مشترك و طرح‌هايي در زمينه گياهان دارويي و گياهشناسي در بعداز انقلاب اسلامي از دست آوردهاي مهم آن زمان بود. از سال 1365 نام اين بخش به مركز تحقيقات منابع طبيعي تغيير كرد. در سال 1367 با ادغام بخشهاي تحقيقاتي موجود در استان و شكل گرفتن مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اين بخش نيز با عنوان بخش تحقيقات منابع طبيعي در اين مركز به كار خود ادامه داد. در سال 1370 اين بخش با همين عنوان به جهادسازندگي انتقال يافته و مركز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام استان تشكيل شد. از سال 1380 با ادغام دو وزارتخانه جهادسازندگي و كشاورزي و شكل گيري وزارت جهادكشاورزي و همچنين ادغام دو مركز تحقيقاتي در اصفهان بخش تحقيقات منابع طبيعي به عنوان يكي از بخشهاي تحقيقاتي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان بكار خود ادامه داد. در تمام طول اين مدت اين بخش از نظر فني و طرح‌هاي تحقيقاتي زير نظر موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع طرح‌هاي تحقيقاتي را اجرا نموده است. اين بخش خوشبختانه در تمام طول اين مدت و باتوجه به نقل و انتقالات متعدد هيچگاه از فعاليت تحقيقاتي كه وظيفه اصلي آن است دور نمانده و هميشه در راستاي اجراي طرح‌هاي تحقيقاتي حداكثر فعاليت خود را داشته است. اهم فعاليتهاي اين بخش به شرح زير مي باشد .

- طرحهاي خاتمه يافته 116 مورد .

- طرحهاي در دست اجراء 43 مورد .

- طرحهاي خاص در دست اجراء 6 مورد .

- طرحهاي دانشجويي خاتمه يافته30 مورد .

- مقالات ارائه شده به همايشها ، كنگره ها و …319 مورد .

- مقالات چاپ شده در مجلات علمي 55 مورد.

- کتابهاي چاپ شده يا در دست چاپ  16 جلد.

-  بازديد هاي علمي مراكز تحقيقاتي ، آموزشي( دانشگاهها ، آموزش و پرورش و ..) از طرحها و آزمايشگاهها 89 مورد.

- كارگاههاي آموزشي 12 مورد .

نيروهاي اين بخش سال به سال هم از نظر كمي و هم از نظر كيفي ارتقاء پيدا كرده‌اند، بطوريكه در حال حاضر اين بخش داراي 12 نيروي عضو هيات علمي، 20 نيروي كارشناس، 6 نيروي تكنسين و 5 نيروي خدماتي است. بطور متوسط سالي 40 الي 45 طرح تحقيقاتي در اين بخش به اجرا در مي‌آيد و هر سال حدود 10 الي 15 طرح تحقيقاتي پايان پذيرفته و گزارش نهايي آنها ارائه مي‌گردد و همين تعداد طرح جديد نيز به طرح‌هاي بخش اضافه مي گردد. واحدهاي تحقيقاتي كه در طي اين مدت شكل گرفته و به اجراي طرح‌هاي تحقيقاتي خود مشغول هستند عبارتند از : 1- واحد تحقيقات گياهشناسي، 2- واحد تحقيقات تكنولوژي بذر، 3- واحد تحقيقات گياهان دارويي، 4- واحد تحقيقات مرتع، 5- واحد تحقيقات جنگل و صنوبر، 6- واحد تحقيقات بيابان

آزمايشگاه تخصصي واحد تكنولوژي بذر بخش تحقيقات منابع طبيعي يكي از آزمايشگاه‌هاي مطرح در سطح كشور بوده و بانك ژن گياهي اين واحد به دو سردخانه مجهز مي‌باشد كه داراي 1800 نمونه بذر گياهان مختلف استان مي‌باشد. هرباريوم اين بخش يكي از بزرگترين هرباريوم‌ها در سطح كشور بعد از هرباريوم‌هاي بزرگ موجود در تهران مي‌باشد. كه همه ساله تعداد زيادي دانش‌آموز و دانشجو ، محقق و دست‌اندركاران منابع طبيعي از امكانات آن بهره‌مند مي‌گردند.

كلكسيون گياهان دارويي اين بخش داراي 140 گونه گياه دارويي بصورت زنده است كه هر ساله مورد استفاده تعداد زيادي از دانشجويان و دانش‌پژوهان و بازديد كنندگان مختلف قرار مي‌گيرد و هر ساله تعداد زيادي بذور اين گياهان به مراكز تحقيقاتي استان‌هاي ديگر جهت كشت و انجام تحقيقات ارسال مي‌گردد. ايستگاه‌هاي تحقيقات بيابان‌زدايي در كاشان ، ايستگاه تحقيقات مرتع در سميرم و ايستگاه تحقيقات منابع طبيعي شهيدفزوه ازايستگاه‌هاي فعال اين بخش هستند كه زمينه اجراي طرح‌هاي تحقيقاتي بخش را فراهم مي سازند.

طرح‌هاي شاخصي كه در طول اين مدت در اين بخش پايان يافته عبارتند از:

1- طرح شناخت مناطق اكولوژيك (طرحي كه طي ده سال مناطق استان مورد ارزيابي قرار گرفته و تيپ‌هاي گياهي و گياهان آن مشخص گرديده است).

2- طرح حفظ ژرم پلاسم و كلكسيون گياهان دارويي كه در ايستگاه شهيد فزوه قرار دارد.

3- طرح جمع‌آوري و شناسايي گياهان استان اصفهان و تشكيل هرباريوم كه در حدود هجده هزار نمونه گياهي از استان جمع‌آوري و مورد شناسايي قرار گرفته است.

4- طرح جمع‌آوري ژرم پلاسم و تشكيل بانك ژن گياهي.

5- طرح نگارش فلور ايران به فارسي كه بصورت ملي است و تا بحال 5 جلد از اين فلور توسط همكاران اين بخش چاپ و منتشر شده و سه جلد در دست چاپ و دو جلد نيز در دست تهيه

    است.

6- طرح مقايسه كلنهاي صنوبر كه طي ده سال به اجرا در آمده و نتايج ثمر بخشي داشته است.

7- طرح‌هايي در زمينه گياهان دارويي نظير بررسي سازگاري گياهان دارويي، پراكنش و  بررسي مواد موثره و... .

8- طرح‌هاي مختلف در مورد آت اكولوژي گونه‌هاي مهم مرتعي در استان اصفهان كه به اتمام رسيد.